Reuters haber ajansının, Birleşmiş Milletler, Irak Merkez Bankası, Irak Sağlık Bakanlığı, ABD kuvvetleri, Irak Merkezi İstatistik Kurumu ve Iraklı yetkililerden elde ettiği verilere göre, yıllarca süren savaşın ardından Irakın bugünkü durumu şöyle:

Şiddet olayları:

Her ay 200 ila 300 sivil bombalı saldırılarda ya da suikastlerde yaşamını yitiriyor. Bu sayı, mezhep savaşının yaşandığı 2006-2007 yıllarında 3 bini buluyordu.

Irak İnsan Hakları Bakanlığının verilerine göre, 2009daki şiddet olaylarında 4 bin 68 sivil öldü, 15 bin 935i yaralandı.

Şiddet olaylarının sayısındaki düşüşe rağmen her gün 15 kadar bu tür olay meydana geliyor.

Mültecilerin durumu:

Mezhep çatışmaları nedeniyle en az 1,5 milyon Iraklı evlerini terk ederek ülke içinde başka bir bölgeye taşınmak zorunda kaldı.

BM Mülteciler Yüksek Komiserliğine kayıtlı mülteci sayısı 207 bin, ancak yurt dışında yaşayan Iraklıların toplamının 3 milyonu bulabileceği belirtiliyor. Mart ayında yapılan genel seçimde 300 bine yakın Iraklı büyükelçiliklerde oylamaya katıldı.

Ekonomi:

Resmi verilere göre, ülkedeki işsizlik oranı yüzde 18, ancak uzmanlar gerçek rakamın yüzde 30a yakın olduğunu düşünüyor. İnsanlar yasal bir geçim kaynağı bulamadıklarında silahlanarak suça yöneliyor.

Hükümet gelirlerinin yüzde 95inden fazlası petrol ihracatında elde ediliyor.

Irak, petrol rezervlerini geliştirmek için global petrol şirketleriyle çeşitli anlaşmalara imza attı.

Evlerin büyük bölümüne günde sadece birkaç saat elektrik veriliyor. Elektriklerin kesilmesi Iraktaki en büyük şikayet konularından biri.

Ülkedeki güç kapasitesi 9 bin megavatken, sıcaklıkların 50 dereceye ulaştığı yaz aylarında talep 14 bin megavatı buluyor.

Uluslararası Kızıl Haç Komitesinin alıntı yaptığı hükümet istatistiklerin göre, 30 milyon nüfuslu ülkede her 4 kişiden biri güvenli içme suyuna ulaşamıyor.

Suç oranı:

İnfaz edilmeyi bekleyen idam mahkumlarını sayısı, 2009 yılının sonunda yaklaşık 1200 idi.

Güvenilir bir istatistik olmamasına karşın her ay aralarında çocukların da bulunduğu onlarca kişi militanlarca fidye için kaçırılıyor.

Bankalara, altın pazarına ve devlet kurumlarının maaşlarını taşıyan görevlilere düzenlenen kanlı saldırıların sayısı artıyor. Bu hafta soyguncular 5 hükümet yetkilisini öldürerek, petrol rafinerisinde çalışanlara ait 400 bin doları çalmıştı. Mayıs ayında da Bağdattaki altın pazarına düzenlenne saldırıda 14 kişi ölmüştü.

Fakirlik ve yolsuzluk:

7 milyon kişi yani nüfusun yüzde 23ü fakirlik sınırının altında.

İşgalden önce de ülkedeki önemli sorunlardan biri olan yolsuzluk, savaşın yarattığı kaosla birlikte daha da arttı.

Uluslararası Şeffaflık Örgütünün 2009 Yolsuzluk Algılama Endeksinde, Irak 180 ülkenin arasında 176. sırada yer aldı.

Toplum:

10-18 yaşlarındaki Iraklı gençlerin 300 binden fazlası hiç okula gitmemiş.

BM tarafından yapılan bir anket, gençlerin yüzde 62sinin bilgisayar kullanmadığını ortaya koydu.

Aynı ankete göre, yine gençlerin yüzde 62si bir kız çocuğunun ailenin şerefine leke sürmesi durumunda bir akrabası tarafından öldürülebileceğini düşünüyor. Yüzde 92si de bir kadının işe gitmeden önce izin istemesi gerektiği konusunda hem fikir.

Sağlık Bakanlığına göre, yatak sayısı 35 bin olan Irakta bu sayının 95 bine çıkarılması gerekiyor.

Bu konuda resmi bir veri olmamasına karşın, yetkililere göre, ülkedeki dulların sayısı en az 1 milyon, yetimlerin sayısı ise 3 milyon.

Ayrılmaktan çok memnunuz

Iraktaki Amerikan askerlerinin muharip görevlerinin sona ermesine günler kala bu ülkeden ayrılanlar, "görevlerini tamamlamaktan memnun görünüyor. AFPnin haberine göre, Iraktan çekilen tugaylardan sonuncunun askerlerinden Teğmen David Faltner, artık "rahat bir nefes aldıklarını belirtti. Kuveytteki kampta açıklamalarda bulunan Faltner, nişanlısına aldığı yüzüğü göstererek gelecek Temmuzda evleneceklerini anlattı ve Görünce ona sımsıkı sarılacağım dedi. Askeri sözcü Edward Maccray de tugayın yarısının, yani yaklaşık 4 bin askerin ABDye döndüğünü, geri kalan askerlerin de iki hafta içinde döneceklerini söylerken, Çavuş Michael Pytel, duygularını, "Heyecan içindeyiz. Bittiği için çok mutluyum diye ifade etti.

Rekor sayıda asker intiharı

ABD ordusu içinde yürütülen 15 aylık çalışma sonucu hazırlanan raporda, artan asker intiharlarına bir kez daha dikkat çekildi. ABD Kongresinde de tartışılan raporda, Irak ve Afganistanda görev yapan askerler arasında artan intiharların önüne geçmek için ordunun psikolojik destek birimine ihtiyacı olduğuna karar verildi. Raporda 2005-2009 yılları arasında bin 100 askerin intihar etmesine dikkat çekilerek, savaş bölgesindeki askerlerin psikolojik açıdan kesinlikle profesyonel yardım almaları gerektiği tavsiye edildi.

7.5 yılın kronolojisi

ABDnin Irakı işgal etmesinin üzerinden 7.5 yıl geçti. Bu dönemin en kritik gelişmeleri şöyle:

- 2003 -

20 Mart: Irakı Özgürleştirme operasyonu başladı. 9 Nisan: Amerikalılar Bağdata girdi. Saddam rejimi devrildi.

- 2004 -

28 Nisan: Bağdattaki Ebu Gurayb skandalı patlak verdi. 28 Haziran: İktidar, Iraklılara devredildi.

- 2005 -

30 Aralık: Çok partili ilk seçimler yapıldı.

- 2006 -

30 Aralık: Saddam Hüseyin, idam cezasının ardından asıldı.

- 2008 -

27 Kasım: Irak Meclisi ABDnin 2011e kadar çekilmesini öngören anlaşmayı onayladı.

- 2009 -

27 Şubat: Obama, 2011 sonuna kadar tamamen çekileceklerini ilan etti.

- 2010 -

7 Mart: Irakta seçimler yapıldı. Ancak bugüne kadar henüz hükümet kurulamadı.

SABAH